T.C. Maliye Bakanlığı
Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü
ana sayfa kurum tanıtımı teşkilat şeması iletişim portal ana sayfa arama
>>İngilizce-English

BAHUM HAKKINDA


» BAHUMUN GÖREVLERİ
» TARİHÇE
» TEŞKİLAT ŞEMASI
» HİZMET STANDARTLARI
» FAALİYET RAPORLARI
    »2006 yılı faaliyet raporu
    »2007 yılı faaliyet raporu
    »2008 yılı faaliyet raporu
    »2009 yılı faaliyet raporu
» BAHUM İç Genelge
» ETKİNLİKLERİMİZ
» İLETİŞİM BİLGİLERİ

BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV VE YETKİLERİ

14.02.1983 tarihli ve 178 sayılı "Maliye Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında" Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/b maddesi ile "Devlet hukuk danışmanlığını ve muhakemat hizmetlerini yapmak" görevi Maliye Bakanlığına verilmiştir.

178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname"nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre; "Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü, 8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı Kanundaki teşkilat ve hükümler çerçevesinde Devlet hukuk danışmanlığı ve muhakemat hizmetlerini yürütmekle görevlidir"

178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası; "Başhukuk Müşaviri ve Muhakemat Genel Müdürü, hukuk müşavirleri, müşavir hazine avukatları ve hazine avukatları genel bütçe içindeki kamu kurum ve kuruluşlarını her tür ve derecedeki yargı ve icra mercileri ile hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsil ederler."

8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı Maliye Vekâleti Baş Hukuk Müşavirliğinin ve Muhakemat Umum Müdürlüğünün Vazifelerine, Devlet Davalarının Takibi Usullerine ve Merkez ve Vilayetler Kadrolarında Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine göre;

I- MUHAKEMAT HİZMETLERİ;

1. Bakanlıkları ve genel bütçeye dahil tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, Yüksek Yargı Mahkemeleri de dahil her tür ve derecede yargı ve icra mercileri ile hakemler nezdinde " avukat/vekil " sıfatı ile temsil etmek.

2. Milletlerarası yargı mercilerinde devletin taraf olduğu davalarda; milletlerarası tahkim yoluyla çözümlenmesi öngörülen uyuşmazlıklarda ve Hazine avukatlarınca takibi mümkün bulunan yurtdışındaki davalarla devleti ve genel bütçe içindeki daireleri temsil etmek.

3. Bakanlıklara ve genel bütçeye dâhil diğer dairelere ait her türlü hukuk ve ceza davaları ile icra işlerini, ait olduğu makam ve mercilerde ikame etmek, takip etmek ve savunmak.

4. Vergi Dairesi Başkanlıklarının taraf olduğu davaların, ilgili mercilerde takip ve savunmasını yapmak ve bu Başkanlıklar nezdinde çalışmak üzere Hazine Avukatı görevlendirmek.

5. 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun 17 inci maddesinin birinci fıkrasındaki suçlardan, genel bütçeli daireleri ilgilendirenlerin ceza davalarını takip etmek.

6. Özel kanun hükümlerine göre Hazine alacağı sayılan alacakları dava, takip ve tahsil etmek.

7.Mevzuatında başkaca bir takip mercii ve usulü öngörülmeyen Hazineye ilişkin diğer alacakları takip ve tahsil etmek.

8. Bakanlıklardan ve genel bütçeye dahil diğer dairelerden, dava açılmak üzere gönderilen ihtilafları incelemek, maddi ve hukuki nedenler ile Hazine yararı mevcut ise dava açmak veya icra takibi yapmak.

9. Bakanlıklardan ve genel bütçeye dahil diğer dairelerden dava açılmak üzere gönderilen ihtilaflarda; maddi ve hukuki nedenlerle dava açılmasında veya icra takibi yapılmasında yarar görülmediği takdirde dava açılmasından ve icra takibi yapılmasından vazgeçmek.

10. Açılmış dava ve icra takibinden takibe devam etmekte veya takibin Devlet aleyhine sonuçlanması halinde yüksek dereceli mahkeme veya mercie müracaatta maddi veya hukuki sebeplerle bir fayda görülmediği takdirde bu yöndeki sebepleri gösteren mütalaa hazırlamak, her yıl Bütçe Kanununun İ cetvelinde belirlenen parasal limitler esas alınmak suretiyle illerde valiler, ilçelerde kaymakamlardan vazgeçme almak üzere teklifte bulunmak.

11. Bir hakkın veya menfaatin terkini içeren ve maddi veya hukuki sebeplerle takip edilmesinde veya yüksek dereceli mahkeme ve mercilerde incelenmesinde yarar bulunmayan dava veya icra takiplerinden; her yıl Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde belirlenen parasal limit esas alınarak (2009 yılı için 2.250.000.- TL kadar), vazgeçilebilmesi için Bakanlık Makamına teklifte bulunmak.

12. Bir hak veya alacağın takip edilmesinde veya yüksek dereceli mahkeme ve mercilerde incelenmesinde, maddi veya hukuki sebeplerle yarar bulunmaması halinde vazgeçme verilebilmesi için; her yıl Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde belirlenen parasal limit esas alınarak (2009 yılı için 2.250.000.- TL'yi aşan) Danıştay Başkanlığına teklifte bulunmak ve uygun mütalaa verilmesi halinde Kararname almak.

13. Konusu kalmayan veya yanlışlıkla açıldığı anlaşılan veya Hazineye ait bir hak veya menfaati içermeyen ve her yıl Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde belirtilen parasal limit dâhilinde kalan (2009 yılı için 100.000 TL) dava ve icra takiplerini, 4353 sayılı Kanunun 27. maddesindeki usul dairesinde terkin etmek, belirtilen parasal limiti aşan dava ve icra takipleri sonucunda verilen kararlara karşı yüksek dereceli mahkemelere müracaattan vazgeçmek ve dava icra kayıtlarını terkin etmek.

14. Hazinece müdahil olunan ceza davalarında suçun sabit olmaması ve failin, yargılanan kişi olmadığının sübut bulması nedeniyle verilen beraat karalarına karşı kanun yollarına müracaattan vazgeçmek.

15. Hazineyi ilgilendiren ve mali hususları ihtiva eden idari davaların duruşmalarında, ilgili Bakanlık ve Daireleri, idari yargı mercilerinde temsil etmek.

II- DEVLET HUKUK DANIŞMANLIĞI HİZMETLERİ;

1. Bakanlık makamından veya Bakanlık makamının muvafakatiyle Bakanlık daireleri tarafından sorulan işler hakkında hukuki mütalaa vermek.

2. Diğer Bakanlıklar ve genel bütçeye dahil daireler tarafından sorulan işler hakkında hukuki mütalaa vermek.

3. Bakanlık ilgili daireleriyle diğer Bakanlıklar tarafından hazırlanıp gönderilen sözleşme projeleri üzerinde inceleme yaparak mütalaa vermek.

4. Hazineyi ilgilendiren ve mali hususları ihtiva eden idari davalara karşı Bakanlıklar ve dairelerince hazırlanarak 4353 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi gereğince Maliye Bakanlığına gönderilen savunmalar hakkında, gerekli görüldüğü takdirde hukuki mütalaa vermek.

5. Devlet aleyhinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde açılan ve bu Mahkemede görülen davalarla ilgili olarak Dışişleri Bakanlığından alınan "Dostane Çözüm" önerilerini incelemek ve uyuşmazlığın sulh yoluyla çözümlenmesi uygun görüldüğü takdirde Bakanlık Makamına teklif hazırlamak.

6. Bakanlıkları ve Genel Bütçeye dahil daireleri ilgilendiren, davaya veya icraya intikal etmiş olan ihtilafların sulh yoluyla çözümlenmesinde Hazine yararı bulunup bulunmadığını incelemek ve Hazine yararı görüldüğü takdirde; her yıl Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde belirlenen parasal limit esas alınarak ( 2009 yılı için 2.250.000.- TL kadar) Bakanlık Makamına teklifte bulunmak, belirtilen miktarı aşan anlaşmalarının yapılabilmesi için Danıştay Başkanlığına teklifte bulunmak ve uygun mütalaa verilmesi halinde Kararname almak.

7. Henüz davaya veya icraya intikal etmemiş bulunan hukuki ihtilafların sulh yoluyla giderilmesinde yarar bulunup bulunmadığını incelemek ve uygun gördüğü takdirde; her yıl Bütçe Kanununun İ cetvelinde belirtilen parasal limit esas alınarak (2009 yılı için 1.200.000 TL'na kadar) sulh anlaşmaları veya sözleşme değişikliklerinin yapılabilmesi için mütalaa vermek.

8. Bakanlıklar ve genel bütçeye dahil daireler tarafından yapılan sözleşmelerin uygulanmasından karşılıklı olarak vazgeçilebilmesi ve tasfiye edilebilmesi için mütalaa vermek.

9. 2547 sayılı Kanunun 56/d maddesi gereğince parasal değeri bir milyon liradan fazla bir hakkın veya menfaatin terkini gerektiren ve maddi veya hukuki sebeplerle kovuşturulmasında, yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesinde yarar bulunmayan açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeri takiplerden vazgeçilmesi için; üst kuruluşlarda başkanın, Üniversitelerde rektörün önerisi ve Sayıştay Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca verilen uygun görüşü oluşturmak.

10. Hazine alacaklarının taksitle ödenmesi tekliflerini değerlendirmek ve karar vermek.

11. 5018 sayılı Kanunun 71. maddesine dayanılarak çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 13 ve 16 ıncı maddeleri uyarınca taksitlendirme ve sulhen ödemelere ilişkin görüş vermek.

12. Adli ve idari yargı mercileri, hakemler, icra daireleri ve noterler tarafından Maliye Bakanlığına veya Bakanlık dairelerine yapılacak tebliğleri Bakanlık adına kabul etmek ve hukuki icapları hakkında ilgili dairelere gerekli tebliğleri yapmak.

III- DİĞER HİZMETLER

1. Genel Müdürlüğe bağlı merkez ve iller teşkilatının faaliyetlerini teftiş etmek.

2. Muhakemat Müdürlüklerince İl'e bağlı ilçelerde işleri senede en az bir defa teftiş etmek veya il avukatları marifetiyle teftiş ettirmek.

3. Maliye Bakanlığının ilama bağlı borç ödemeleri ve idari davalarının mahkeme harç ve giderleri ile tüm genel bütçeli idarelerin hukuk, ceza ve icra işlerine ait mahkeme harç ve giderlerini ödemek.

TARİHÇE

"Hazine-i Celile Hukuk müşaviri bairade-i seniye-i hazreti padişahi mansub olup doğrudan doğruya maliye nezareti celilesine merbut ve kaffe-i muamelatınca nezarete karşı mes'uldür."

Yukarıdaki cümle "Maliye Nezaretine merbut hukuk müşavirleriyle dava vekillerine dair talimat'ın 1'inci maddesidir. Tarihi 27 Eylül 1302 (1886)'dır. Bu "talimat" bugünkü BAHUM'la ilgili ilk belgedir. İçerdiği çok sayıdaki ayrıntılı kural arasında, gerek organik gerekse formal yapısının, bugünküne benzerliği görülebilir. Maliye Bakanlığı içinde yer alması ve hukuk müşavirinin yetki ve sorumluluklarının bugünkü BAHUM'la özdeşliği ilgi çekicidir.

Bu talimat, 5 Temmuz 1934 tarihine kadar yürürlükte kalmış, Devlet Davalarını Takibe Memur Avukatlar Hakkında 2573 sayılı Kanunla, genel bütçe içindeki dairelere ait davaların takibi, savunulması ve hukuki görüş belirtme görevi Maliye Bakanlığına bağlı ve Maliye Hukuk Müşaviri'nin gözetim ve denetimindeki hazine avukatlarına verilmiştir. 2573 sayılı Kanun'un yayımı tarihine kadar, genel bütçe içindeki dairelere ait davalar ve icra takipleri, ilgili bakanlıkların kendi teşkilat kadrolarına dahil hukuk müşavirleri ve bağlı avukatları aracılığıyla yürütülürken, bu Kanun'la genel bütçe içindeki dairelerin adli dava ve icra takipleri, Hazine hizmetleri arasında sayılarak, hepsi tek elde toplanmıştır.

8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı "Maliye Vekaleti Baş Hukuk Müşavirliğinin ve Muhakemat Umum Müdürlüğünün Vazifelerine Devlet Davalarının Takibi Usullerine ve Merkez ve Vilayetler Kadrolarında Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun'la Muhakemat Genel Müdürlüğü kurulmuş, genel bütçe'ye dahil idarelerin taraf oldukları davaları takip görevi Maliye Bakanlığına bağlı olan Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğüne verilmiştir.

4353 sayılı Kanun'un bazı maddeleri 27 Haziran 1951 gün ve 5797 sayılı Kanun'la değiştirilmişse de teşkilatın genel yapısı ve görevleri aynen muhafaza edilmiştir.

 
ana sayfa           kurum tanıtımı           teşkilat şeması           iletişim           portal ana sayfa